UNIDADE DIDACTICA SOBRE O MONTE VECIÑAL

O monte  veciñal en mán común e as comunidades de montes son uns grandes descoñocidos na sociedade galega. A realidae do monte veciñal que abrangue unha boa parte do territorio galego non se estuda en ningún ciclo do ensino (dende a primaria ate a universidade).

Para tratar de correxir esta eiva, o Instituto Galego de Terras Comuntiarias (Ingateco) e a Organización galega de comunidades de montes (Orgaccmm), acaban de elaborar unha unidade didactica sobre o monte veciñal .

Esta unidade didactica vai orientada ao alumnado do último curso de primaria, da Eso e do Bacheralato. Algúns dos contidos destacados desta unidade didáctica entre outros  son:

  • Que tipo de titularidade son os montes veciñais en mán común
  • Que son as comunidades de montes
  •  Breve historia sobor os montes veciñais
  • Como se toman as decisions nas comunidades de montes
  • Como se xestionan os montes veciñais
  • Cales son as funcions dos montes veciañis
  • Cales son os diversos usos dos montes veciñais

Esta unidade didáctica está a disposición das comunidades de montes galegas que a soliciten para difundirla nos centros de ensino de cada demarcación. Así para acabar con este descoñecemento intentar acadar que para o vindeiro curso escolar a unidade didactica sobor o monte veciñal sexa impartida nun número importante de  centros de insino de Galiza.

As comunidades do Baixo Miño rexeitan a confiscación encuberta do Catastro

Convocada pola Organización Galega de Comunidades de Montes,  celebroue o pasado xoves 24 ,no local da comunidade de montes de San Miguel de Tabagón (O Rosal), unha asemblea na que participaron as comunidades de montes do Baixo Miño.

O obxeto da asemblea informativa foi dar resposta ao escrito asinado polo Catastro que recibiron as comunidades circunscritas ao Baixo Miño. Informouse que segundo o escrito do Catastro ás comunidades que as súas terras incluidas na demarcación marítimo-terrestre pasaran automaticamente a ser de titularidade estatal .

Ante esta confiscación encuberta dos montes veciñais, as comunidades de montes afectadas no Baixomiño acordaron contestar á comunicación do catastro manifestándo a súa disconfirmidade dado que os montes veciñais en mán común son unha propiedade de carácter colectivo. A efectos xurídicos, os montes comunais non poden tratarse como se fosen titularidades privadas propiamente ditas, polo que os montes veciñais en mán común deben continuar no castastro como montes comunais indivisibles.

Ademais as comunidades de montes do Baixo Miño tamén acordaron convocar os partidos políticos galegos con representación nas Cortes Xerais do Estado, co fín de solicitarlles que presenten iniciativas parlamentares para a  que se modifique o artigo 9 da lei de Costas. Esta modificación debe orientarse non senso de que os montes veciñais en mán común non sexan considerados como montes de caracter privados  e para que na Constitución do Estado español se recoñeza a titularidade comunitaria como unha mais, distinta, pero igualdade coas titularidades públicas e privadas .

As comunidades de monte do Baixo Miño acordaron tamén solicitar unha reunión co Mancomunidade de concellos do Baixo Miño e cos alcaldes e alcaldesas da comarca para solicitarlles o seu apoio a defensa do monte veciñal e impulsar desde as súas forzas políticas as medidas parlamentares que aseguren que o monte veciñal siga sendo unha realidade viva e con futuro.

Avanzando nunha normativa para o uso social dos montes veciñais

A ORGACCMM CONSIGUE QUE A CONSELLERIA DO MEDIO RURAL CREE UN GRUPO DE TRABALLO PARA A ELABORACIÓN DE UNHA NORMATIVA PARA  USO SOCIAL DOS MONTES VECIÑAIS.

A Conselleria do Medio Rural aceptou a proposta da  Organización Galega de Comunidade de Montes veciñais en mán común de crear dentro do Consello Forestal de Galiza un grupo de traballo para elaborar unha normativa que regule o uso social dos montes veciñais para aqueles persoas que non ostentan a condición de veciño/a comuneiro/a .

O propio Director Xeral de Ordenación e Planificación Forestal confirmouno na reunión mantida con membros da xunta reitora da ORGACCMM o pasado luns 21 de xuño.

Ademais solicitude da elaboración de unha normativa para o uso social dos montes veciñais en mán común a ORGACCMM propuso algúns puntos esenciais no articulado de dita normativa:

  • O uso social do monte veciñal  debe estar aberto ao disfrute de toda a sociedade, pero ten que  estar autorizado pola comunidade de montes propietaria.
  • O uso social do monte veciñal debe ser respetuoso cos bens naturais, patrimoniais e cos diversos aproveitamentos do monte.
  • As comunidades de montes non poden acarrexar  coa responsabilidade de percances que poidan acontecer derivado da uso do monte.
  •  A Conselleria do medio rural será a responsabel de que o uso social  do monte veciñai por aquelas persoas que non ostentan a condición de veciñanza comuneira se leva adiante nas condicions contenpladas na normativa.

A ORGACCMM fai un chamamento a todas as comunidades de montes para que nos acheguen as súas propostas para e elaboración desta normativa. Deste xeito, cando se inicien os debates para a sua elaboración no consello forestal, as propostas das comunidades de montes chegarán ao grupo de traballo a través da ORGACCMM.

Un novo intento de confiscación dos montes veciñais

  • A Organización Galega de Comunidades de Montes denuncia que  as comunidades de montes do concello de Tui e do concello de O Rosal  recibiron unha comunicación do catastro que lles anuncia que as súas terras de monte veciñal incluidas na demarcación marítimo-terrestre pasan a ser de titularidade da Administración do Estado.
  • A ORGACCMM sinala que o Ministerio de Economia e Facenda, mediante as xerencias territoriais dos catastros , está procedendo a unha confiscación dos montes veciñais en mán común amparándose nunha lexislación que non recoñece a realidade de Galiza.

A pesar de que os montes veciñais en mán común non son de titularidade públicas nin privadas  a Constitución Española e as leis derivadas dela situan aos montes veciñais na categoria de montes de titularidade privada .

A Constitución Española nega unha unha realidade existente en Galiza e que abrangue un tercio do territorio galego . Así a Constitución Española, ao contrario da constitución portuguesa, non recoñoce a titularidade comunitaria como unha forma  máis de propiedade distinta da titularidade pública e privadas.

A ORGACCMM constata que para levar adiante esta confiscación encuberta  dos montes veciñais en mán común están aplicando o artigo 9 de lei de Costas (lei 22/1988 ), o cal estipula que na demarcación marítimo-terrestre non poden existir titularidades de cáracter privado .

Denuncian que a axencia do catastro, un organismo que non define propiedade senón usos, non pode cambiar a titularidade dunhas terras. Como tampouco pode a lei a de costas derogar sen debate parlamentar a lei de montes do estado.

A lei de montes do estado articula que os montes veciñais en mán común por ser unha titularidade de caracter xermánico teñen a característica de imprescritibles, é decir que nunca perderá o seu caracter de monte veciñal . A Organización Galega de Comunidades de Monte sospeita que non estamos ante unha cuestión de caracter xurídico, senón diante dunha cuestión de intencionalidade política: a intención do goberno central de confiscar parte dos montes comunais á veciñanza comuneira.

Ante esta confiscación encuberta dos montes veciñais en mán común a Organización Galega de Comunidades de Montes convocará os grupos políticos galegos con representación nas Cortes Xerais do Estado para solicitarlle que presenten iniciativas parlamentarias contra esta confiscación.

Ditas iniciativas parlamentares deben solicitar que a Constitución Española recoñeza a titularidade veciñal como unha forma máis de propiedade e que se  modifique o artigo 9 de lei de costas recollendo que nas demarcacións maritimo–terrestre poden existir terreos de titularidade comunitaria coas afeccións de usos que marque a administración.

A ORGACCMM convocará asembleas territoriais coas comunidades de montes para que entre toda a veciñanza comuneira adoptar medidas para parar esta confiscación encuberta dos montes veciñais. A primeira de estas asembleas territoriais terá lugar o xoves 24 de Xuño ás 19:30 horas na casa da comunidade de montes de San Miguel de Tabagón no concello de O Rosal.

Descalificación de a “cidade deportiva” do Celta de Vigo como finalista na Bienal Española de Arquitectur

  • A Organización Galega de Comunidade de Montes solicita ao Comisiarado de la XV Bienal Española de Arquitectura y Urbanismo (BEAU) a descalificación de a “cidade deportiva” do Celta de Vigo como finalista na Bienal Española de Arquitectura.

A cidade deportiva do Celta, actualmente aínda en fase de construción, foi denunciada pola nosa comunidade de Montes de Tameiga ante a xustiza, por ser posiblemente constitutivas dun ou varios delitos de prevaricación administrativa en base ás consideracións que se expoñen a continuación.

As obras autorizáronse en terreos rústicos de protección forestal os cales, antes do inicio das obras, atopábanse nun estadio moi próximo ao natural, é dicir, con boa cobertura arbórea e sen practicamente intervención humana en canto a obras, instalacións e/ou camiños. O art. 35 da Lei do Solo de Galicia establece os usos autorizables en chan rústico de protección ordinaria e, como reza o art. 51 do Regulamento da Lei do Solo, nos terreos clasificados como rústicos de especial protección, só pódense realizar os usos do indicado art. 35, a condición de que sexan compatibles co réxime de especial protección.

O artigo esixe a solicitude de autorización ou informe favorable do órgano sectorial con carácter previo á autorización autonómica, se esta fose preceptiva. Estamos por tanto, ante a autorización dun uso que debe de realizarse mediante a aprobación dun plan especial de Infraestruturas, algo que non sucedeu porque o plan foi denegado pola Confederación Hidrográfica Miño-Sil.

Ademais supón a destrución sen remedio da propia esencia do chan rústico en que se realiza, cal é a da protección forestal. A protección forestal é incompatible coa realización dunha infraestrutura tan grande. Ademais, o art. 37 da Lei do Solo prohibe a apertura de camiños, o cal non só se fai co proxecto aprobado, senón que ademais faise un aparcamento de 5.500 m2 para un número indeterminado de vehículo xunto coa apertura un “carreiro de mantemento” de 3.400 m2 segundo a propia memoria. Por todo iso consideramos que os feitos relatados, sen prexuízo de mellor cualificación xurídica, poderían ser constitutivos de delitos contra a ordenación do territorio (arts. 319 e 320 do Código penal) e de prevaricación administrativa.

Sinalar que ademai da querela interposta pola Comunidade de Montes de Tameiga, a fiscalía de Vigo abriu dilixencias contra a xunta de goberno local e o presidente do Celta polos mesmos supostos delitos de prevaricación.

A ORGACCMM comunicou a Bienal de Arquitectura que é un desprestixio para un galardón tan importante que se inclúa entre os proxectos finalistas a cidade deportiva do celta sobre a que como mínimo planea a sombra da corrupción e despropósito ambiental.

A Bienal debería dar exemplo para que a arquitectura sexa sostible e contribúa á transición ecolóxica..

A lei de recuperación da terra, outra coitelada ao monte veciñal 

 

A Organización galega de Comunidade de Montes denuncia que o Partido Popular de Galicia está realizando ás agochadas unha modificación de calado da lei de montes para desprotexer ás comunuidades de montes veciñais e entregar o monte comunal ás empresas madereiras.

A ORGACCMM sinala que as intencións do Partido Popular contra as Comunidades de Montes quedan claras cando unha lei non específica de montes veciñais promulga na súa derradeira disposición 34 modificacións á vixente lei de montes de Galiza e todas elas referidas os montes veciñais. 

O procedemento correcto para unha lei específica que precisa de tal número de modificacións sería iniciar un proceso de modificación da lei ou mesmo elaborar un borrador para unha nova lei. Pero, denuncian, o Partido Popular pretende mudar entre bastidores a lei que protexe os dereitos das Comunidades de Montes para achanzar o camiño para que os montes veciñais en mán común formen parte dos polígonos agroforestais que define a LEI 11/2021, do 14 de maio, de recuperación da terra agraria de Galicia.

As empresas madereiras buscan a máxima rentabilidade dos polígonos agroforestais incrementando a súa extensión e para facilitarlles isto a Lei de recuperación da terra agraria abre a porta a expropiar a xestión dos monte comunais e entregarlla a estas empresas.

O Partido Popular, coñecedor da resistencia da veciñanza comuneira a perder a xestión dos seus montes, habilitou, mediante esta lei, a Consellaria do medio rural para que declare en estado de abandono ou de grave abandono os montes comunais polo mero feito de incumplir as comunidades de montes en cuestións meramente burocráticas como non enviar a tempo a listado actualizado da veciñanza comuneira ou non nomear en prazo unha xunta reitora. Deste xeito a Consellería pode decretar a usurpación da xestións das súas terras a veciñanza comuneira e entregarlla ás empresas madereiras por un periodo de 50 anos.

A ORGACCM denuncia que para o goberno galego todo vale para acometer a usurpación do monte veciñal. Onte foi a lei de simplificación administrativa, logo o novo Plan Forestal e hoxe a Lei da recuperación da terra agraria. Queda meridianamente claro que o conselleiro de Medio Rural e a Xunta de Galicia están totalmente entregada ao ditame do interese puramente económico das grandes empresas madereiras.

Xornada de montes veciñais en Noalla

ESTAN DESNATURALIZANDO AOS MONTES VECIÑAIS  AS RESOLUCIONS DOS XURADOS DE CLASIFICACIÓN E AS SENTENZAS XUDICIAIS ?

  • SÁBADO 22 DE MAIO DE 2021
  • CASA DA COMUNIDADE DE MONTES DE NOALLA (SANXENXO)

PROGRAMA DA XORNADA

18`00 h

Apertura da xornada a cargo da comunidade de montes de Noalla.

18´15 h

Relatores:

  • Calixto Escariz Vaquez (Avogado experto en lexislación forestal)
  • Xose Carlos Morgade Martínez (Representante das comunidades de montes veciñais no xurado provincial da clasificación de montes veciñais da provincia de Pontevedra)

19´30 h

Coloquio

20´00 h

Peche da xornada-Pte da ORGACCMM.

O PLANO FORESTAL DE GALIZA E OS MONTES VECIÑAIS EN MÁN COMÚN .

  • Somentes cos votos favorabeis do Partido Popular ,ven de ser aprobada no Parlamento Galego a primeira revisión do plano forestal de Galiza que terá vigor ate o ano 2040. E ademais non tivo o consenso do Consello Forestal de Galiza.

En liñas xerais, esta primeira revisión do plano forestal de Galiza para o medio rural , para o monte e para o monte veciñal é negativa. Non ordena os usos do monte, deixa esta odenación nas  mans das empresas forestais e madeireiras e non pecha os ciclos productivos dos distintos aproveitamentos dos montes .

E decir ,impide o logro de un medio rural  e de un monte multifuncional  e sustentabel. E ademais, non prantexa alternativas ás causas estruturais que provocan os lumes  e mantén a privatización da loita contra os lumes na súa faceta de extinción.

A primeira revisión do plano forestal de Galiza é unha lexislación agresiva e hóstil ao respecto dos montes veciñais en mán común. Prantexa abertamente desnaturalizar a estas titularidades comunitarias para proceder a súa privatización. Marca como un indicador para o período 2021/2025, a modificación de lei de montes veciñais (lei 13/1989 e do seu regulamento Decreto 260/1992).

A primeira revisión do plano forestal de Galiza xa marca o camiño no que vai a consistir estas duas modificacions.

A primeira e a de reformular o concepto de veciño/a comuneiro/a dando entrada no mesmo a aquelas persoas físicas ou xurídicas que teñan algunha relación co monte veciñal.

A segunda e a de dotar as comunidades de montes de personalidade xurídica. Evidentemente, a consellería do medio rural, non da pontada sen fío. Ataca as características que conforman os montes veciñais como unha titularidade de caracter xermánico para transformalas en titularidades de caracter romano e poder proceder a súa privatización.

A primeira revisión do plano forestal de Galiza mantén todas as lexislacións agresivas contra os montes veciñais (pago das falsas e inxustas débedas dos convenios, declarar os montes veciñais en mán común en estado de grave abandono por cuestións meramente burocráticas, manter as comunidades de montes como suxeitos pasivos no imposto sobre sociedades,…)

Dende a Organización Galega de comunidades de montes veciñais en mán común (ORGACCMM) entendemos que as comunidades de montes e a veciñanza comuneira debemos dar unha resposta contundente a esta nova lexislación agresiva contra os montes veciñais.

E debemos dala, sen demora. De xeito inmediato debemos levar esta nova lexislación as nosas asembleas xerais, manter e convocar asembleas informativas con comunidades de montes veciñas. E tamén manifestar publicamente o noxo rexeitamento ante esta nova agresión a veciñanza comuneira (para levar adiante estas accións, podedes contar co apoio da ORGACCMM) .

Somentes de este xeito, estaremos preparados para dar unha resposta mais contundente a esta nova agresión lexislativa cando a Consellería do Medio Rural publique o borrador para a modificación de lei de montes veciñais e o seu regulamento.

Pararemos este novo roubo dos montes veciñais a veciñanza comuneira.

X.A. Pereira |Presidente ORGACCMM

Denuncian que o Partido Popular presentou enmendas para boicotear a súa “moratoria do eucalipto”

  • A ORGACCMM e Ecoloxistas en Acción denuncian que o Partido Popular presentou enmendas á súa propia lei de “Recuperación de terras agrarias” para que a “Moratoria do eucalipto” anunciada polo Goberno galego e incluida nesta lei quede nun mero anuncio sen capacidade de revertir a situación.
  • Ambas organizacións sinalan que a Xunta de Galicia anuncio a “Moratoria do eucalipto” como unha medida eficaz para a plaga do eucalipto que asola os montes galegos. Semellaba que o Goberno galego por fin asumía o alcance do problema económico e ambiental da propagación do eucalipto e en consecuencia promovía medidas correctoras, pero, sinalan, o sesgo das enmendas do Partido Popular o seu propio borrador de lei deixan claro que os seus propósitos difieren do anunciado coa “Moratoria do eucalipto”.
Bancada do Partido Popular no Parlamento galego
Bancada do Partido Popular no Parlamento galego

Ecoloxistas en Acción e a Organización galega de comunidades de montes sinalan que de aprobarse as enmendas presentadas polo Partido Popular ao seu propio borrador da lei de “Recuperación de terras agrarias `poderanse seguir repoboando con eucalipto aqueles montes que no seu plan de ordenación contemplen este tipo de plantacións ou naqueles montes que no momento de entrar en vigor a moratoria estén tramitando o plan de ordenación. Denuncian que así o que fai a moratoria e garantirlles ás empresas a superfice de eucalipto que hoxe teñen. Sen importar se estas plantacións están en terras agrarias ou en zonas con protección ambiental.

“Estas enmendas converten a moratoria nun burdo engano, xa que permitirían que naqueles montes onde o eucalipto supere o 50% da masa forestal sexa plantada toda a supercie por esta especie invasora eliminando as restantes” alerta Catalina Coya voceira de Ecoloxistas en Acción- “Así esta moratoria do Partido Popular non vai reducir o número de hectáreas de eucalipto, senon que permitirá que aumente”.

Denuncian, ademais, a trampa que sería permitir que naqueles montes onde a plantación dominante é o eucalipto se poda trasladar a outra superficie do mesmo monte a masa de eucalipto substituida por outra especie. Deste xeito se os titulares do monte queren prantar outras especies poden plantar a mesa superficie do eucaliptus eliminado en outra superficie do monte. Advirten que así a moratoria non elimina superficie de plantación de eucalipto, somentes os cambia de lugar.

“Cousa distinta sería se parello ao cumplimento da moratoria a Conselleria do medio rural realizara unha ordenación das plantacions de eucalipto que contemplara entre outras cousas a retiradas desta especie nas zonas agrícolas, agrarias ou de proteción ambiental” -declara Jose Pereira, presidente da Organización galega de comunidades de montes“Esta ordenación da plantación de eucalipto tería que entrar en vigor no mesmo momento no que rematase a moratoria e ademais debería, nas zonas susceptible de plantación de eucalipto, ir destinando superficie para producir madeira de calidade”.

Asemblea anual da ORGACCMM en Porto do Son

  • A Organización Galega de Comunidades de Montes celebrou este sábado 20 na Casa da Cultura de Porto do Son a súa asemblea anual. Reunión á que acudiron representantes de comunidades de montes de todo o país.
  • Na reunión da ORGACCMM ademais de tratarse temas internos oganizativos físoxe un chamamento a todas as comunidades para organizarse contra o novo Plan Forestal aprobado polo goberno galego. Un plan que permite a enaxenación da xestión  dos montes comunais para entregarllos a intereses privados.

Outros acordos destacados acadados na asemblea foron a comisión organizativa do VII Congreso de Comunidades de Montes a celebrar dentro de dous anos e a  celebración da IV xuntanza internacional de terras comunitarias.

Tratouse tamén a problemática da continua  inavsión ilegal de vehículos motorizados nos terreo dos montes veciñais, dos danos que están a causar, e as posibles solucións paa pórlle coto a esta agresión ambiental.

O novo Plan Forestal recén aprobado pola Xunta de Galicia foi o punto do día que xenerou máis intervencións dos representantes das comunidades, quen expresaron o seu rexeitamento unánime a dito plan.  Todos os  delegados dos montes comunais coincidiron en que o Plan Forestal aprobado en solitario polo Partido Popular carece de consenso social, fai unha diagnose fictica da situación do monte galego, fomenta o monocultivo de especies invasoras, promove a forestación de terras agrarias, non atalla a problemática dos incendios forestais, agrava a situación de abandono do rural e alenta a desparación dos montes veciñais en man común.

A Organización Galega de Comunidades de Montes acordou stablecer un plan de traballo para continuar coas mobilizacións para expresar o rexeitamento a este Plan Forestal e a necesidade de redactar un novo plan que garanta un monte galego con futuro e poña a vida no rural no centro.  Dentro deste marco de actuación desenvolveuse con motivo do Día mundial da ábore a vaga de concentracións por todo o país rexeitando o Plan Forestal aprobado polo Partido Popular.